Keratosis Pilaris – Ruwe Bultjes op Armen, Benen en WangenKeratosis pilaris is een zeer frequente en goedaardige huidaandoening die gekenmerkt wordt door kleine ruwe bultjes rond de haarfollikels. De aandoening wordt vaak omschreven als een “kippenvelachtige” huidstructuur en komt vooral voor op de bovenarmen, dijen, wangen en soms ook op de billen. Hoewel keratosis pilaris medisch onschuldig is, ervaren veel patiënten de huidtextuur, roodheid en zichtbaarheid als cosmetisch storend.
Keratosis pilaris ontstaat door een verstoring van de verhoorning van de haarfollikels. Hierbij hoopt keratine zich op ter hoogte van de opening van de haarfollikel, waardoor kleine harde propjes ontstaan. Dit leidt tot de typische ruwe folliculaire papeltjes die voelbaar zijn op de huid. Vaak is er ook lichte roodheid aanwezig rond de haarfollikels, vooral bij gevoelige huidtypes.
De aandoening ontstaat meestal tijdens de kinderjaren of adolescentie en komt voor bij zowel jongens als meisjes. Keratosis pilaris wordt frequent gezien bij patiënten met een droge huid, atopisch eczeem of ichthyosis vulgaris. Ook genetische factoren lijken een belangrijke rol te spelen. In veel families komt de aandoening bij meerdere familieleden voor.
Typisch voelen de aangetaste zones ruw aan, alsof er kleine zandkorreltjes of harde puntjes onder de huid zitten. De letsels bevinden zich meestal symmetrisch op de buitenzijde van de bovenarmen en dijen, maar kunnen ook voorkomen op de wangen, romp of billen. Bij sommige patiënten overheerst vooral de roodheid van de huid. Deze variant wordt soms omschreven als
keratosis pilaris rubra en komt vaker voor ter hoogte van het gezicht en de hals.
Keratosis pilaris veroorzaakt meestal geen pijn of ernstige klachten, maar de huid kan droog, gevoelig of jeukend aanvoelen. Veel patiënten merken dat de aandoening verergert tijdens de wintermaanden, wanneer de huid droger wordt door koude temperaturen en centrale verwarming. Ook wrijving door strakke of dikke kleding kan de huidirritatie versterken. Tijdens de zomermaanden verbetert de huid vaak spontaan.
De diagnose van keratosis pilaris wordt meestal klinisch gesteld op basis van het typische uitzicht en de lokalisatie van de letsels. Een huidbiopsie is zelden nodig. Omdat andere aandoeningen soms gelijkaardige folliculaire letsels kunnen veroorzaken, blijft een correcte medische evaluatie belangrijk wanneer de diagnose onduidelijk is of wanneer er sprake is van uitgesproken roodheid, ontsteking of littekenvorming.
Hoewel keratosis pilaris vaak spontaan verbetert met de leeftijd, wensen veel patiënten behandeling om de huid gladder en egaler te maken.
De behandeling richt zich voornamelijk op het verzachten van de huid en het verminderen van de ophoping van keratine ter hoogte van de haarfollikels. Regelmatige hydratatie vormt hierbij de basis van de therapie. Producten met ureum, melkzuur of salicylzuur kunnen helpen om de ruwe bultjes zachter en minder zichtbaar te maken.
Bij meer uitgesproken vormen kunnen lokale retinoïden zoals adapaleen of tretinoïne gebruikt worden. Deze producten stimuleren de vernieuwing van de huid en helpen de verhoorning van de haarfollikels normaliseren. Omdat retinoïden tijdelijk irritatie of droogheid kunnen veroorzaken, worden ze meestal geleidelijk opgebouwd. Bij uitgesproken roodheid of inflammatie kunnen soms tijdelijk milde ontstekingsremmende crèmes worden ingezet.
Daarnaast bestaan er aanvullende behandelingen zoals bepaalde lasertherapieën of medische huidverbeterende procedures die gericht zijn op het verminderen van roodheid en het verbeteren van de huidtextuur. Resultaten verschillen echter sterk van persoon tot persoon en onderhoudsbehandelingen blijven vaak noodzakelijk om verbetering te behouden.
Bij
HuidClinique wordt keratosis pilaris benaderd vanuit een persoonlijke en huidgerichte aanpak. Tijdens een consultatie wordt gekeken naar het huidtype, de ernst van de aandoening en eventuele geassocieerde huidproblemen zoals eczeem of uitgesproken droogheid. Het doel van behandeling is het verbeteren van de huidstructuur, het verminderen van roodheid en het herstellen van huidcomfort op een zachte en medisch onderbouwde manier.
Referentie
Gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en:
UpToDate Online Medical Journal:
Keratosis pilaris